O menopauzi

ŠTA JE TO MENOPAUZA?

Menopauza povećava rizik od kardiovaskularnih bolesti, osteoporoze i, verovatno, Alzheimerove bolesti.

Svaka žena između 45. i 55.-te godine života, tokom nekoliko godina prolazi takozvanu menopauznu tranziciju, odnosno, iz reproduktivnog perioda života, kada ima dovoljno hormona jajnika (estrogena) i može da rađa, prelazi u nereproduktivni period, u kojem nema više hormona jajnika i ne može da rađa.

Menopauzna tranzicija obuhvata nekoliko godina pre i posle poslednjeg mesečnog ciklusa i označava se terminom perimenopauza. Izvorni značaj reči „menopauza“ odnosi se na poslednji mesečni ciklus u žene, ali se danas ovaj termin upotrebljava i da označi trajni prestanak hormonske aktivnosti jajnika. U nastavku života, žene provedu ponekad i više od trećine svog ukupnog životnog veka, a nedostatak estrogena povećava njihov rizik od pojave različitih oboljenja od kojih su, do tada, estrogenima, bile više manje zaštićene u poređenju sa muškarcima iste životne dobi. To se pre svega odnosi na kardiovaskularne bolesti, osteoporozu i verovatno Alchajmerovu bolest.

Važno je menopauzu shvatiti, posebno menopauznu tranziciju i ranu postmenopauzu, kao ALARM koji treba iskoristiti za prevenciju neprolaznih posledica menopauze.

Menopauza se često doživljava samo kao period u kojem postoje tzv. klimakterične tegobe koje su više manje prolazne. Raznovrsnost ovih tegoba (talasi vrućine, skokovit krvni pritisak, lupanje srca, nervoza, nesanica, promene u ponašanju, gubitak radne i intelektualne kondicije, gubitak seksualne želje, poremećaji u funkciji mokraćnog trakta, znaci starenja kože, suvoća sluzokože, bolovi u zglobovima i dr.) pokazuje koliko deficit estrogena utiče na gotovo sve funkcije organizma i opšte zdravlje žene. Može se reći da sa menopauzom žene počinju brže da stare. Međutim, važno je menopauzu, posebno menopauznu tranziciju i ranu postmenopauzu, shvatiti kao ALARM koji treba iskoristiti za prevenciju neprolaznih posledica menopauze.
Nedostatak estrogena u menopauzi, pa čak i pre poslednjeg mesečnog ciklusa žene, a najviše tokom ranog postmenopauznog perioda (prvih 5-7 godina), dovodi do promena u metabolizmu kosti. Ubrzavaju se procesi kojima se kost obnavlja, ali tako da je masa kosti koja se razgradi veća od mase kosti koja se ponovo formira.

Prof. dr Branka Kovačev-Zavišić